Belevenissen van een Tuinkabouter

De bodem op Mars blijkt voldoende voedingsstoffen te bevatten om leven mogelijk te maken, zeggen wetenschappers van NASA. Er moeten nog veel tests worden gedaan, maar er schijnen geen giftige stoffen in de bodem te zitten. Het is het soort bodem dat je ook prima in je achtertuin zou kunnen hebben, enigszins basisch. Bij uitstek geschikt voor asperges. Van de groene soort, neem ik aan.......

De politie heeft op 3 mei twee tieners in Capelle aan den IJssel op de bon geslingerd omdat ze een rotonde hadden versierd met tientallen tuinkabouters en watervogels. Ze hadden de tuinbeelden uit tuintjes weggehaald. Eigenaren konden hun getraumatiseerde kabouters op het politiebureau ophalen.....

Wetenschappers van het Europese ruimtevaartinstituut ESA geven aan een stap dichter te zijn gekomen bij het kweken van planten in de ruimte. Ze hebben aangetoond dat afrikaantjes kunnen groeien in geplette rotsen met eenzelfde samenstelling als die op de maan. En daar hebben ze geen voedingsstoffen bij nodig! Verder onderzoek zal zich concentreren op de selectie van planten en/of bacteriën die het onder "maan-achtige" condities goed doen. Mogelijk zullen deze genetisch worden aangepast. Velen binnen de ESA zien het kunnen telen van planten op de maan als een eerste stap richting permanente kolonisering ervan.

Planten krijgen niet het respect dat ze verdienen. Dat vindt een groep Zwitserse wetenschappers die bezig is een verklaring op stellen met betrekking tot de "waardigheid van de wezens in de plantenwereld". Volgens dit etisch comité voor niet menselijke gentechnologie is het doden van planten moreel verwerpelijk, tenzij er mensenlevens mee gered kunnen worden (eh, valt een salade hier ook onder?). Het plukken van bloemblaadjes mag van de wetenschappers wel. Ook het genetisch bewerken van planten is toegestaan, mits de autonomie van de plant er niet door wordt aangetast. Dat wil zeggen, het vermogen van een plant om aan te passen of te reproduceren.

Vogels beginnen in het voorjaar te zingen door een hormoon dat wordt aangemaakt als de dagen langer worden. Onderzoekers hebben uitgevonden hoe een deel van een vogelbrein wordt beïnvloed door de seizoenen. Ze ontdekten het gedeelte van de hersenen dat in het voorjaar een hormoon aanmaakt in voorbereiding op het paringsseizoen. De vogel begint dan vaker te zingen om potentiële partners aan te trekken. De wetenschappers gebruiken een genoom-chip om de 28.000 genen van de Japanse kwartel te scannen. De vogels kregen verschillende doses licht toegediend die overeenkwamen met kortere en langere dagen. Ze ontdekten dat genen in cellen aan het oppervlakte van het brein werden "aangezet" wanneer de vogels meer licht kregen. 

Het leven in de stad vergt ook van planten een flinke aanpassing. Franse onderzoekers ontdekten dat paardebloemen in de stad veel minder pluis maakten dan daarbuiten. Dat is een evolutionaire aanpassing aan de wereld van beton en asfalt, zeggen ze. Deze plant maakt van nature twee soorten vruchtjes: lichte vruchtjes met een pluimpje dat als een parachute fungeert en zware vruchtjes zonder aanhangsel. De eerste laat zich door de wind vervoeren en de laatste valt naar beneden, vlakbij de moederplant. Stadse planten blijken veel minder pluimpjes te maken. Volgens de onderzoekers komt dat doordat zij alleen kunnen groeien in kleine stukjes kale grond rond straatbomen of stoepspleetjes. Uit genetisch onderzoek blijkt dat deze evolutionaire aanpassing razendsnel heeft plaatsgevonden: in slechts 12-15 generaties!

Veel planten hebben, behalve een Latijnse, ook een Nederlandse naam. De fantasie van de bedenkers lijkt geen grenzen te kennen: huttentut, doodsbeenderenboom, fluitekruid en schoenlappersplant zijn slechts een paar voorbeelden. Het arboretun in Kalmthout (België) heeft uitgezocht wat de populairste Nederlandse plantennaam is. Dit zijn de leukste:

1. Zijdelings platgeslagen sinterklaasmutsmos (Lophocolea bidentata)
2. Elfenvingerhoedje (Campanula portenschlagiana)
3. Kindje-op-moeders-schoot (Tolmiea menziesii)
4. Schildersverdriet (Saxifraga x geum)
5. Juffertje-in-het-groen (Nigella damascena)
6. Vergeet-mij-nietje (Myosotis arvensis)
7. Tripmadam (Sedum reflexum)
8. Zakdoekjesboom (Davidia involucrata)

Honderden medicinale planten lopen het risico uit te sterven, waardoor de kans op het vinden van medicijnen in de natuur in gevaar komt. Meer dan 50% van de voorgeschreven geneesmiddelen zijn gemaakt van chemicaliën die zijn gebaseerd op stoffen die in planten zijn gevonden. Door over-collectie en ontbossing lopen nu zeker 400 soorten ernstig gevaar. Een paar voorbeelden:

• Taxus: Het kankermedicijn paclitaxel wordt gewonnen uit de bast maar er zijn zes bomen nodig om een enkele dosis te produceren. Kwekers hebben de grootste moeite om aan de groeiende vraag te voldoen.
• Hoodia: De plant is in de belangstelling gekomen door zijn vermogen de eetlust te onderdrukken. Grote hoeveelheden zijn al uit de natuur geroofd terwijl de zoektocht naar het perfecte afslankmiddel doorgaat.
• Magnolia: Wordt al 5000 jaar in de chinese geneeskunst toegepast in de strijd tegen kanker, dementie en hartkwalen. De helft van alle soorten is nu bedreigd, meestal als gevolg van ontbossing.
• Herfstkrokus: De romeinen en grieken gebruiken het als vergif maar nu is het één van de meest effectieve middelen tegen reuma.

Botanici hebben een nieuw soort palm met suïcidale neigingen ontdekt. Hij groeit in Madagascar en is zo groot dat hij op satelietfoto's kan worden onderscheiden. De bewoners van het gebied waar hij is aangetroffen, kenden de plant wel maar hadden hem nog nooit zien bloeien. Toen dat vorig jaar eindelijk gebeurde, bleek dat de plant zoveel energie stak in de voortplanten, dat hij dit niet overleeft.
De palm wordt 20 m. hoog en heeft bladeren van 5 m. maar is verder weinig opmerkelijk. Behalve zijn bloeiwijze. In het begin ontstaat er in de top van de boom een lange scheut die er als een asperge uitziet. Deze ontwikkelt zich tot een soort "kerstboom", bedekt met bloemen en later besjes. Als de bessen rijp zijn, sterft de palm.

In een galerie in het Friese Drachten is de allereerste plantendisco ooit in ons land gehouden. Iedereen kan met zijn of haar favoriete plant naar het feest komen om er daar mee te dansen. Voor de mensen die dachten dat het een grapje was of die hun plant vergaten mee te nemen, waren er zelfs leaseplanten. Een cactus voor chagrijnige mensen, een rozenplant voor de verliefden en vetplanten voor mensen met overgewicht. De plantendisco is bedacht om een gelijknamig kunstwerk te promoten.

Het ontleden van proefdieren is de laatste jaren wereldwijd steeds controversiëler geworden. Zo hebben Japanse onderzoekers nu doorzichtige kikkers gefokt. Ze kunnen zo de organen en bloedvaten van de kikkers bestuderen, zonder de dieren te hoeven ontleden. De doorzichtige kikker geeft wetenschappers ook de mogelijkheid om na te gaan hoe kanker ontstaat en zich ontwikkelt. De kikkers kunnen kinderen krijgen. Maar hun kleinkinderen sterven kort na de geboorte. Naar boven

Fossiel stuifmeel, dat in een stuk barnsteen werd gevonden, wijst erop dat deze "supermodellen van de plantenwereld" al bloeiden terwijl er nog dinosaurussen rondliepen. Het lijkt erop dat de orchidee zo'n 76 tot 84 miljoen jaar geleden is ontstaan, veel eerder dan eerst werd gedacht. Hoewel dit de meest diverse plantengroep ter wereld is, worden er weinig orchideeënfossielen gevonden. De meest recente voorouder van alle moderne orchideeën leefde in de nadagen van de dinosaurussen, tijdens het Krijt. Toch zien ze er nog best goed uit, deze oude dames! Of niet soms? Naar boven

De stammen van bomen krimpen in een droge periode. Zodra er een tijd volgt waarin veel neerslag valt, zwellen de stammen heel snel weer op. Dat blijkt uit metingen van onderzoekers van de Wageningen Universiteit. Deze heeft in 22 bosreservaten in Nederland vastgesteld dat stammen dunner werden in de warme en droge aprilmaand. Het onderzoek gaat nog jaren duren. Zo kan op termijn worden vastgesteld of er een verschuiving plaatsheeft in het begin en einde van een groeiseizoen onder invloed van de opwarming van de aarde. Ook is dan te zien of bomen in staat zijn zich aan te passen aan vaker voorkomende extreme condities, zoals grote hitte of heel veel regen. Naar boven

Je zult maar een egeltje zijn, en trek in ijs hebben. Ligt daar een bijna leeggelepeld bekertje...... waar de geur van zoet nog uit opstijgt. Meteen toehappen lijkt het devies om -tot je schrik- vervolgens klem komen te zitten. Het gebeurt om de haverklap, zeggen medewerkers van de egelopvang. De stekeltjes van de egel blijven namlijk haken achter de naar binnen geklapte rand van de deksel van de McFlurry (een ijsje van McDonald’s) waardoor ontsnappen onmogelijk is. "Ze kunnen er niet meer uit en blijven met zo’n beker op de kop rondlopen. Als de diertjes niet worden gevonden, overlijden ze door uithongering. Of lopen het water in en verdrinken." Dit gebeurt in Nederland tientallen keren per jaar. Een oplossing lijkt nabij, want McDonald’s is bezig met de ontwikkeling van een egelvriendelijke deksel voor de McFlurry. "Dat gebeurt op Europees niveau" zegt een woordvoerder van de MAC. Zo’n afsluiting moet volgens hem wel voldoen aan alle strenge kwaliteits- en veiligheidseisen. Maar zo’n deksel komt er in ieder geval. En wat hem betreft zo snel mogelijk!  Naar boven

TNT Post start met de verkoop van postzegels met bloemenzaadjes. Op iedere bloemenzaadpostzegel is een zadenmix aangebracht. Wanneer het beschermlaagje van de zaadjes wordt verwijderd kunnen de zaadjes in de grond worden gestopt. De zadenmix op de postzegels is samengesteld uit zaden van anjers, petunia’s, vlasleeuwenbekjes, leeuwenbekjes en lobelia’s. Het gebruik van bloemzaden op postzegels is volgens TNT Post een wereldprimeur. Het postzegelvel met acht postzegels van 44 cent en twee van 88 cent kent een oplage van 550.000 stuks.  Naar boven

In Friesland en Utrecht rijdt aanstaande zomer een robot rond die zelfstandig onkruid op landbouwgrond bestrijdt. De robot is gebouwd op de Universiteit van Wageningen. Omdat de robot het onkruid mechanisch aanpakt, hoeven boeren geen bestrijdingsmiddelen meer te gebruiken, is de verwachting. Nu nog een portable exemplaar voor in de achtertuin?  Naar boven

Wist je dat de kant-en-klare slablaadjes van de supermarkt worden gewassen in een chlooroplossing die driemaal sterker is dan die van een zwembad?  Naar boven

Bijen die in de stad leven produceren vijf keer meer honing dan die op het platteland. Het lijkt erop dat dit wordt veroorzaakt door de vele exotische planten in tuinen en parken, die zorgen voor een vrijwel constante aanvoer van nectar. Het houden van bijen is ook min of meer "trendy" geworden, ook in de stad: de Nederlandse Bijenhouders Vereniging telt momenteel 2.000 leden.  Naar boven